आई आणि ४-जी

आमची आई डेंजर आहे. :) आता हे असं म्हटलं तर ती म्हणेल म्हणजे काय? तर आज मी फेसबुकवर टाकलेल्या फोटोवर तिचा लाईक आला. म्हटलं ऑनलाईन दिसतेय तर लगेच व्हाट्स ऍप कॉल केला तिला. तिने तो घेतलाही. म्हटलं अगं मागे कसला आवाज येतोय? तर म्हणाली, शेगावला गेलो होतो आता परत येतोय. :) म्हणजे ही तिच्यासाठी घेतलेल्या टॅबलेट वर ४-जी सुरु करून फेसबुक बघत आहे. आता आहे की नाही डेंजर? २००४ मध्ये डेस्कटॉपवर इंटरनेट घेऊन वेबकॅम वर पाहण्यापासून आजवर तिने सर्व गोष्टी शिकून घेतल्या आणि वापरतेही. आम्ही सगळे भाऊ बहीण बाहेर भटकलो त्या त्या ठिकाणच्या टाइम झोन, फोन नंबर, आमचे मित्र मैत्रिणी आणि त्यासोबत लागणारं तंत्रज्ञान तिने इतक्या सहज स्विकारलं. त्यामानाने बदल स्वीकारायला आम्हालाच जास्त वेळ लागत असेल. आज एकदम तिच्याशी व्हाट्स ऍप कॉल वर बोलताना हे सर्व तीव्रतेनं जाणवलं. म्हणून म्हटलं जाहीर कौतुक करावं. :) त्यासाठी ही पोस्ट. :) आता ही पोस्टही ती गाडीतून प्रवास करतानाच वाचत असेल. :) 

विद्या. 

ब्रेसलेट

यावर्षी शाळा सुरु झाली तेंव्हापासून घरात दार थोड्या दिवसांनी एक गोंधळ चालू होता. शाळेत मुलांना काही चांगलं काम केलं तर त्याबद्दल एक कार्ड मिळत होतं, उत्तेजनार्थक. स्वनिकला आजवर १० मिळाली. प्रत्येक वेळी काही ना काही चांगल्या कामाबद्दल ते मिळायचं. त्याचा आम्हाला आनंद होताच. (अर्थात पोरगं घरातही इतकं चांगलं वागेल तर उपकार होतील, वगैरे वाटायचंच. असो.) तर प्रत्येक वर्गात जे काय दोन-चार मुलांना हे असे दार आठवड्याला कार्ड मिळायचे. मग प्रत्येक तुकडीच्या ५-६ वर्गातील सर्वांचे कार्ड एकत्र करून त्यांची लॉटरी काढली जायची. बॉक्स मधून ज्या मुलाचं नाव निघेल त्याला एक ब्रेसलेट मिळतं, शाळेचं नाव असलेलं. 

         स्वनिकला या ब्रेस्लेटचं इतकं आकर्षण होतं की विचारायला नको. प्रत्येक वेळी त्याला कार्ड मिळालं की तो खूष व्हायचा, मला आता ब्रेसलेट मिळू शकतं म्हणून. त्याचं म्हणणं, "I have a chance to get it". सुरुवातीला त्याला समजावणं अवघड जायचं की,"लॉटरी म्हणजे काय आणि त्याचा नंबर लागला नाही तरीही ठीक आहे." त्याला ब्रेसलेट नाही मिळालं तर शुक्रवारी उदास होताना पाहून मला अजूनच वाईट वाटायचं. एकतर पोराला हे असं काहीतरी कार्ड मिळणार ज्याचं आपल्याला कौतुक आहेच पण त्यात एक प्रकारचा छळही होताच ना. ६ वर्षाच्या मुलाला काय कळणार की आजवर एकच कार्ड मिळालेल्या मुलाला ब्रेसलेट का मिळालं आणि त्याला का नाही? दोन-तीन वेळा तर मी म्हटलं,"बाबू, मी तुला विकत आणून देईन पण तू असा त्याच्या मागे लागू नकोस.", विकत घेतलं नाही हा भाग निराळा. पण एक पालक म्हणून ते पाहणं खूप त्रासदायक होतं. अनेकदा तर असं वाटलं की नकोच मिळायला ते त्याला ते कार्ड. मग प्रत्येकवेळी आम्ही त्याला समजवायला सुरुवात केली,"Its not important to get the bracelet, its important to work hard and get that card." त्यालाही ते हळूहळू पटलं आणि त्याचा आधीचा त्रास बराच कमी झाला. 

        या शुक्रवारी घरी आले तेव्हा त्याने मला ओरडून सांगितलं की "आई, मला ते ब्रेसलेट मिळालं.". आणि खरं सांगते, मीच जोरजोरात ओरडू लागले. इतकी खूष झाले. आजवर त्याने इतकी वाट पाहिलेली गोष्ट त्याला मिळाली होती. :) शाळेचं वर्ष संपत  होईना शेवटी ते त्याला मिळालं होतं. पण गंमत म्हणजे, गेल्या दोन दिवसांत त्याने ते ब्रेसलेट कुठे टाकलं हेही माहित नाही. आणि तो ते मिळालंय हे विसरूनही गेला. 

       आपल्यालाही हे असंच होतं, नाही का? एखाद्या न मिलणाऱ्या गोष्टीची इतकी ओढ लागते, लहान मुलांसारखी. कधी कधी योग्यता नसलेल्याना ती मिळते याचं वाईटही वाटतं. पण खरंच त्या मिळणाऱ्या बक्षिसापेक्षा त्यासाठी सतत प्रयत्न करण्यातच जास्त मजा असते. कारण, ब्रेसलेट मिळालं शेवटी तरीही त्याची हौस तोवर राहिलेली नसते. एकदा ते मिळालं की पुढे काय हा प्रश्न असतो तो निराळाच. :) 

 

विद्या भुतकर.

गुंतवळ

आज केस धुतले.
माझ्यासारखे लोक बोअर झालं की हेअरकट वगैरे करतात.
गंमत म्हणजे, कधी कधी 'केस खूप गळतायंत' म्हणूनही लोक केस कापतात.
केस छोटे असले की धुताना वाहून जाणारा पुंजका छोटा दिसतो.
आणि दरवेळी मला प्रश्न पडतो.
केसांची लांबी कमी झाली म्हणून गुंतवळ कमी
कि खरंच प्रश्न सुटलाय?

विद्या.

स्विमिंग

     आज या सिझनची पहिली रेस, ५K. माझी नाही, मी बरी असते तर माझीही. संदीप गेला रेसला, कधीतरी पहाटे एकटाच. आणि इतक्या दिवसांत आपल्याला पळता येत नसल्याचा सर्वात जास्त त्रास झाला. आयुष्यात काय गमावलं हे कळलं की जास्त त्रास होतो. तर एरवी आम्ही दोघेही जाणार असू तर ही रेस म्हणजे नुसतं पळणं नसतं. आदल्या दिवशी ठरवून ठराविक एक भाजी, पोळी, वरण भात जेवायला बनवणं, रेसचे बिब उद्या घालायच्या कापडयांना लावून ठेवणं, मुलांचं काय करायचं त्यानुसार त्यांना कुणाकडे सोडून येणं आणि तिथे रेसच्या जागेपर्यंत पोहोचणं हाच एक मोठा प्रवास आणि प्रत्येकाने एकदा तरी घ्यावाच असा अनुभव असतो. हे सगळं करु शकत नाहीये याचं वाईट वाटतंय. बाहेर हजारो लोक पळत असतील आता. संदीप पळायला गेला आणि मी घरात निवांत झोपलीय, यात काय मजा? असो. 

         गेल्या काही दिवसात बाहेरची थंडी कमी व्हायला लागली आणि माझ्या पायाला खाज सुटायला लागली. बाहेर पळणारे लोक पाहून आपणही क्षणात शूज घालून, जोरात पळत सुटावं असं वाटू लागलं. जीव तोडून, धाप लागेपर्यंत, श्वास थांबेपर्यंत  पळावं वाटू लागलं. पण तीन महिन्यापूर्वीची अजून एक गोष्ट आठवली. जेव्हा काहीच जमत नव्हतं, तेव्हा वाटायचं 'फक्त नीट चालता येऊ दे'. बाकी काही नाही जमलं तरी चालेल. पण मग मिळालंय त्यात समाधान मानलं तर माणूस काय ना? असो, हाफ मॅरॅथॉन नाही तर निदान १० किमी तरी नक्की जाईन पुढच्या वर्षीपर्यंत असं ठरवलंय. बघू काय होतं. 

          या दरम्यान अजून एक गोष्ट सुरु झाली. डॉक्टरांनी पाठीसाठी पोहायला जायला सांगितले. मी पोहायला वयाच्या २६ नंतर शिकले. गावात कधी शिकायचं प्रश्नच आला नाही. जेव्हा शिकले तेव्हाही खूप काही चांगलं येत नव्हतंच. मग पुण्यात असताना एका ठिकाणी क्लास लावला. रोज सकाळी ५.३० चा क्लास. एकतर उठणं अवघड आणि त्यात जाऊन थंड पाण्यात डुंबायचं म्हणजे अजून चिडचिड. पण सलग २१ दिवस एकही क्लास न बुडवता जेव्हा तिथे गेले तेव्हा पोहायला येण्यापेक्षा आपण रोज तिथे पोहोचलो याचंच कौतुक जास्त होतं. तर पोहायला पुण्यात परत शिकले. मजा आली होती. 

        त्या शिकण्याचा आता फायदा झाला. खूप भारी नाही निदान कामापुरतं तरंगता येतं. पाठीच्या सर्जरीनंतर पायातली ताकद जवळजवळ गेलीच होती. एरवी १० किलोमीटर निवांत पळू शकणारी मी १ किमी नंतरच दमत होते. साधं चालताही येत नव्हतं इतकं सलग. त्यामुळे परत पायातली ताकद वाढवण्यासाठी पोहायला जात आहे गेले काही दिवस. आणि माझ्या एक गोष्ट लक्षात आली. ती म्हणजे, केवळ पळणंच असं नाही, मला हे पोहोतानाही खूप भारी वाटत होतं. दोन-तीन वेळा वॉटर ऐरोबिक्स च्या क्लासला गेले होते. सगळ्या ६० वर्षाच्या पुढील स्त्रिया तिथे होत्या. त्या क्लासमध्येही खूप मजा आली होती. एकतर मोठ्याने लावलेली गाणी आणि त्या आवाजात केलेला व्यायाम. आणि सर्वात मुख्य म्हणजे घरात सोफ्यावर बसून टीव्ही न बघता आणि इथे चार लोकांसोबत येऊन त्या ग्रुपचा एक हिस्सा बनलोय हे जास्त आवडलं होतं. 

        पहिल्या आठवड्यात पायाची वाट लागली होती. अगदी साधे व्यायाम केले पोहोण्याचे तरी पायांना ते झेपत नव्हतं. हळूहळू करत पायांची हालचाल वाढली, अंतर वाढवत आता पूर्ण लॅप सलग पोहता येऊ लागलंय. धाप लागते, हात पाय दुखतात, घरी आल्यावर दमायला होतं. पण आपण तिथे जातोय आणि जे काही आपल्याला जमत नाहीये त्यासाठी प्रयत्न करत राहतोय ही कल्पना खूप भारी वाटते. रोज काहीतरी नवीन ध्येय असतं पुढे पोहचण्याचं. आणि ते पार पडलं की आपण जग जिंकल्याचा आनंद होतो. याच पोहोण्यातून बरं होऊन परत पळायला लागायचंय. आपल्या त्रासाच्या दिवसांत याच स्विमिंगने मदत केली होती हे विसरणार नाही. :) बरेच दिवस लिहायचं होतं. आज रेसच्या निमित्ताने जमलं. :) 

तुमचं रोजचं ध्येय काय असतं? 

विद्या भुतकर. 

https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

बॉस्टन

आजूबाजूला पाहिलं की जाणवतं सगळं रिलेटिव्ह आहे. रिलेटिव्हला मराठी शब्द आठवत नाहीये आज. तर म्हणत होते, रिलेटिव्ह म्हणजे काय, की प्रत्येक वस्तू, व्यक्ती, जागा, यांत खरं काय असतं? समजा, समोर संत्रं धरलं, आंबा धरु, आजकाल पुण्यात आंब्याचे जोक खूप एक्स्पोर्ट होऊन इकडे येत आहेत. तर एक आंबा हातात धरुन म्हटलं की 'हा आंबा आहे' . ते सत्य. पण ती वस्तुस्थिती सोडली तर बाकी सगळं संदर्भावर असतं. त्याचे गुणधर्म वगैरे ठीक आहे. पण तो कधी खाल्ला, कुणासोबत खाल्ला, त्याने काय झालं याच्या गमती जमती यात सगळं असतं, नाही का? 

        गेल्या १४ वर्षात वेगवेगळे देश आणि तिथली शहरं पाहिली. काही जवळून तर काही दुरूनच. गेले तीन वर्षं झाली मुक्काम बॉस्टनमध्ये आहे. खरंतर पुण्यात दोन वर्षं राहून इकडे आल्यावर सुरुवातीला इथलं काहीच आवडत नव्हतं. ऑफिससाठी रोज करावा लागणारा लांबचा प्रवास, बस-ट्रेनमधून जाणे, त्यासाठी होणारी पळापळ, त्यात थंडीत बर्फ आणि उन्हाळ्यात दमट वातावरण. एकूणच कंटाळवाणं वाटायचं. मध्ये थोडे दिवस घराजवळच ऑफिसला जात होते. आता सोमवारपासून नवीन नोकरी सुरु झाली. पुन्हा एकदा बॉस्टन डाउनटाउनला जायला सुरुवात केली आणि खूप काही जाणवलं. एखादं शहर आपल्याला आपलंसं कधी करुन घेतं कळत नाही, खरंच.

         सोमवारी सकाळी मुलांना शाळेत सोडून स्टेशनकडे जायला निघालो आणि नेहमीच्या गर्दीची जाणीव झाली. त्यातून काढायचा रस्ता, डोळ्यांवर येणारं ऊन आणि एकाच ठिकाणावरुन दिसणारी बॉस्टनची स्कायलाईन. ट्रेनमध्ये बसण्यासाठी जिन्यावरुन पळत जाणं. तिथेच कुठलं ना कुठलं वाद्य वाजवत असलेला माणूस. ट्रेनच्या अनाऊन्समेंट आणि आत बसल्यावर तिथले सीट, त्यांच्यावर बसणारे लोक, त्यांचे निरनिराळे वास, त्यांच्या हातातील फोन्स, कानाला लावलेल्या वायरी, हातातले पेपर, किंडल्स, पुस्तकं तर कुणाच्या हातात कधीतरी दिसणारं भरतकाम-विणकामही. आपणही मग आपल्या कानांत गाणी अडकवून बसणं, पायात बॅग, डब्याची पिशवी सांभाळणं. हे सगळं सोमवारच्या एका दिवसांत डोळ्यांसमोर आलं. 

         सगळ्यांत महत्वाचं म्हणजे एका स्टेशनवरुन दिसणारी केम्ब्रिज आणि बॉस्टनची स्कायलाईन. १६०० साली कधीतरी ब्रिटिशांनी हे गाव वसवलं. त्याच्याशेजारचेच केम्ब्रिजही. या दोन शहरांना वेगळं करते ती मध्ये असलेली चार्ल्स नदी. नदीवरच्या पुलावरुन ट्रेन जाताना दोन्ही बाजूला ही शहरं दिसतात. त्या स्टेशनवर आल्यावर आपण इतके दिवस काय मिस करत होतो हे जाणवलं आणि तो व्ह्यू पाहून दिवस सुखावला एकदम. पुलावरच बाजूला पादचारी मार्ग आणि गाड्यांचाही रस्ता आहे. त्या पादचारी मार्गावरुन हमखास कुणी ना कुणी पळत असतंच. ते आणखी एक खास वैशिष्ट्य. कितीही थंडी, पाऊस असो असा पळतांना कुणी पाहिला की आपणही पळायची इच्छा होते. इथे आल्यापासून अनेकदा, बर्फ, थंडीमध्ये लोकांना बाहेर पळतांना पाहिलंय. कदाचित त्यामुळेही हे शहर जास्त आवडलं असेल. जिथे तिथे दिसणारे पार्क्स आणि त्यातून पळणारे लोक. असो. 

        स्टेशनमधून बाहेर पडल्यावरही बॉस्टन कॉमन्सचं पार्क किंवा ठराविक साच्यातल्या जुन्या इमारती, त्यांत असलेली छोटी छोटी रेस्टॉरंट्स आणि ऑफिसच्या कपड्यांमध्ये झपाझप एका वेगाने जाणारी गर्दी. त्यातून येणारे कॉफीचे वास. हे सगळं पाहून सकाळचा आपलाही वेग आपोआप वाढतो. हीच गर्दी दुपारी निरनिराळ्या फूड ट्रक्सवर जेवताना दिसते. ते फूड ट्रक्सही खासच, रोज वेगवेगळे. कधी कधी ऑफिसमध्ये असताना दुपारी मी उगाच खिडकीतून बाहेर बघत बसायचे, अजूनही बसते. या शहराचं रूप बघायला. ऊन, बर्फात तर कधी पावसांत. प्रत्येकवेळी निराळं. 

         तर हे असं सगळं रिलेटिव्ह. 'बॉस्टन' नावाचं एक शहर आहे ही वस्तुस्तिथी झाली. पण त्यातून मला काय दिसतं, वाटतं, त्या काळात मी कुठलं गाणं ऐकते, कुठे बसून मी काय जेवते, तिथे कोण माझे मित्र मैत्रिणी आहेत, तिथल्या थंडीत कुठले कपडे घालते, इथे राहताना मी कुठल्या महत्वाच्या घटनांतून जाते आणि हे सगळं करत असताना हे शहर मला कसं दिसतं यावर माझ्यासाठी 'बॉस्टन' म्हणजे काय ते ठरतं. अर्थात प्रत्येक गावाचं तसंच असतं म्हणा, आज या निमित्ताने तेही लक्षात झालं. 

विद्या भुतकर. 

https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

प्रेमपरीक्षा

'हजारो ख्वाहिशें ऐसी......'. माणसाच्या आयुष्यात अनेक अधुरी स्वप्नं, आकांक्षा असतात, काही पूर्ण होतात तर काही अस्तित्वात आहेत हेही आपल्याला माहित नसतं. मागच्या वर्षी मी 'प्रेमपरीक्षा' ही पत्रमालिका लिहायला सुरुवात केली. तेव्हा फक्त एकच इच्छा होती, कुणाला तरी पत्रं लिहायची. पण ती इच्छा हळूहळू एक कुतूहल आणि मग एक आव्हान बनली. कारण पत्रातून एक आयुष्य उभं करायचं. त्या पात्राच्या अवतीभवती होणाऱ्या सर्व गोष्टी पत्रातूनच व्यक्त करायच्या आणि तरीही कथानक कुठेही थांबू द्यायचं नाही, हे आव्हान. जेव्हा पत्रमालिका संपली तेव्हा एक सुंदर गोष्ट बनली होती. 

        तरीही हे कुणाला पुस्तक म्हणून वाचायची इच्छा असेल असं कधी वाटलं नव्हतं. विक्रमनी जेव्हा मला विचारलं पुस्तकाबद्दल मी अजूनही साशंक होते, हो म्हणाले तरीही. पण ज्या दिवशी या पुस्तकाचं कव्हर मला दिसलं, त्यावर कथेचं नाव आणि खाली माझं, माझ्या लक्षात आलं की मनात कुठेतरी ही इच्छाही होतीच. आपलं एखादं पुस्तक प्रकाशित करण्याची. आणि ती किती तीव्र इच्छा होती हे ते कव्हर पाहिल्यावर जाणवलं. आज हे पुस्तक तुम्हासर्वांसमोर सादर करताना खूप आनंद होत आहे. ही पत्रमालिका प्रसिद्ध केल्याबद्दल आणि मला कायम साथ देत राहिल्याबद्दल 'न लिहिलेली पत्रे' (https://www.facebook.com/NaLihileliPatre/)  चे अनेक आभार. 

"प्रेमपरीक्षा" !! तुम्हां सर्व वाचकांचे खूप खूप आभार, मला आजवर इतकं प्रेम दिल्याबद्दल. पुस्तकाच्या भारतातील आणि अमेरिकेतील लिंक देत आहे. तुम्हांला आवडेल अशी अपेक्षा. 

भारतातील लिंक:  https://www.amazon.in/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%AE-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE-Prem-Pariksha-Marathi-ebook/dp/B07BVPFLJC/ref=sr_1_1?s=digital-text&ie=UTF8&qid=1522760643&sr=1-1

अमेरिकेत: https://www.amazon.com/dp/B07BVPFLJC/ref=cm_cr_ryp_prd_ttl_sol_0

धन्यवाद, 

विद्या भुतकर. 

भय इथले संपत नाही

भय इथले संपत नाही 

मज तुझी आठवण येते 

मी संध्याकाळी गातो 

तू मला शिकविली गीते.... 

कालपासून हे गाणं सतत डोक्यात, कानात, फोनमध्ये चालू आहे. दार थोड्या दिवसांनी हे असं होतं. हे गाणं ऐकणं ही एक अनुभूती आहे. प्रत्येकवेळी ते ऐकायला लागलं की एक विचित्र वलय मनाभोवती तयार होतं. मनातली अव्यक्त भीती पुन्हा एकदा वर येऊ पाहते. नक्की कशाचं भय असतं माहित नाही, पण ते अस्पष्ट असणं याचीही भीती असतेच की. याचे बोल, ते गहिरं संगीत आणि त्यांत ऐकू येणारा स्पष्ट सुंदर मनाचा ठाव घेणारा आवाज. सगळं मनाला घेरुन राहतं. खरंच आपलं नशीबच म्हणून हा अनुभव आपल्याला घेता येतो. 

भय सतत कशा ना कशाचे. एखाद्या जवळ आपल्या मनातला शब्दन शब्द सांगण्याचं. त्याला सर्वच कळलं तर? किंवा जीव तोडून सांगूनही, ते त्याला कळलं नाही तर? उमजूनही न उमजल्याचा आव आणला तर? कुणी इतकं प्रेम करावं की 'नाही' म्हणणंही जड व्हावं आणि ते 'नाही' म्हटल्यावर पुढे त्याचं काय होईल याचं भय. कधी हातातल्या इवलुशा पोराकडे पाहात 'त्याच्यावर किती जीव आहे' या विचारांचं भय? आणि या सगळ्यांपेक्षा सर्वात जास्त भीती कशाची माहितेय? हे सगळं आपण सहन करत असताना, तो किंवा ती सोबत नसण्याची. ती व्यक्ती जिच्यासमोर या कशाचीच भीती नसते, व्यक्त होण्याची, हसण्याची, रडण्याची. 

भय इथले संपत नाही..... हेच खरं.. 

https://youtu.be/x88r7JI4ljU

विद्या. 

संदर्भासहित स्पष्टीकरण

काल पोस्ट लिहिली 'जशी आहे तशी' आणि रात्री वाचून झाल्यावर नवरा म्हणाला, "काय लिहिलं होतंस काही कळलं नाही". त्याच्या म्हणण्यानुसार, बाकीच्यांना माझं लिखाण कळेल की नाही याचा मापदंड तो आहे. त्याला मी लिहिलेलं कळलं तर मग बाकीच्यांनाही कळेल. :) मग मी त्याला सांगत बसले डोक्यात काय आलं ते, आणि तो म्हणाला, यातलं काहीच त्या पोस्ट मध्ये दिसत नाहीये. :) मी त्याला संदर्भासहित स्पष्टीकरण देत होते तेच इथेही लिहितेय. 

          तर पोस्ट होती एका जोडप्याबद्दल, जे एकमेकांना वर्षभर तरी ओळखत आहेत. त्यात त्यांचं नातं मैत्री, आकर्षण आणि प्रेम या पायऱ्या ओलांडत गेलंय. या सगळ्या प्रवासात एक स्त्री म्हणून विचार केला तर आपण आपलं सर्वस्व कधीच दिलेलं नसतं. त्याला समोर जो चेहरा दिसत असतो, जे शरीर दिसत असतं, त्यावर कितीतरी आवरणं असतात. कधी ते मेकअपचं असतं, तर कधी आभूषणांचं असतं. कधी चांगल्या कपड्यांचं, कधी बारीक वाटावं म्हणून कंबरेला करकचून बांधलेल्या पँटचं असतं. बरं या सर्व झाल्या वरवर दिसणाऱ्या आवरणाच्या भौतिक खुणा. काही न दिसणाऱ्याही असतात. कधी त्यात भीती लपलेली असते, कधी काळजी, कधी आपल्याच शरीराबद्दलचा न्यूनगंड. हे सगळं हसण्यात, रडण्यात, उडवून लावण्यात लपवलेलं असतं. 

         ही सगळी आवरणं, आभूषणं जेव्हा गळून पडतात, तेव्हा ती फक्त एक स्त्री म्हणून उरते. त्याच्यासमोर आपण जसे आहोत तशीच उभी असलेली. त्यात तिची ती भीती, आपल्या शरीराबद्दलचं अवघडलेपण, न्यूनगंड सर्व समोर असतं त्याच्या. तिथे मग काहीच लपत नाही. आणि हे सर्वस्व घेऊन त्याच्या समोर उभं राहणं हा एक अविस्मरणीय अनुभवच, नाही का? 

विद्या भुतकर. 

जशी आहे तशी

       तो तिच्या जवळ होता. इतका की बोलताना ही ओठ एकमेकांना चिकटत होते. इतका की श्वास घेताना थोडासाही फरक एकमेकांना जाणवत होता. तिच्या डोळ्यांत त्याला दिसत होती भीती, 'हाच तो क्षण' हे जाणवलेली आणि तिलाही कळत होती त्याच्या स्पर्शातली आतुरता. तिच्या चेहऱ्याकडे पाहात एकदम तो बाजूला झाला. ती गोंधळली. त्याने बाथरूममधून एक रुमाल ओला करुन आणला. ती विचारणार इतक्यात तिला गप्प करुन, तिच्या चेहऱ्यावरुन तो रुमाल फिरवला. चेहऱ्याला लावलेलं क्रीम, फौंडेशन सर्व उतरत गेलं. तितक्याच जोराने त्याने तो रुमाल तिच्या ओठांवरुन फिरवला. तिच्या ओठांना आकार देणारी, बोलताना तिच्या बारीक हालचालीही स्पष्टपणे दाखवणारी ती लिपस्टिक पुसली गेली. मागे राहिले ते फक्त फिकट ओठ. तिच्या कानातले झुमके, तिच्या चेहऱ्याला शोभा देणारे. ती हसत बोलताना तिच्या चेहऱ्यासोबत हलणारे. तेही काढून टाकले त्याने. तिच्या गळ्यातलं मॅचिंग नेकलेस त्याने धडपडत मागे हात घालून मोकळं केलं आणि त्याचसोबत केसांनाही. तिचा शर्ट घाईने काढून टाकला आणि तिची पॅडेड ब्रा ही. ओघळले तिचे वक्ष मग त्यांच्या नेहमीच्या जागेवरुन. बटण काढल्यावर पोटाला करकचून बांधलेली पँट निसटली आणि पँटचे पोटावर पडलेले वण त्याला दिसले. लवकरच मग ती उभी राहिली त्याच्यासमोर, निर्वस्त्र. 

       गेल्या वर्षभराची त्यांची ओळख. मैत्री, आकर्षण, प्रेम यातून पुढे सरकत जाणारी. तासनतास झालेल्या गप्पा, हसणं, रडणं, चोरटे स्पर्श, नजरानजर यातून मनात प्रत्येक कोपरा जणू दिसला होता. एक शब्दही न बोलता समोरच्याला सर्व कळेल इतकी पारदर्शकता. आणि तरीही....  आज प्रथमच तो तिला बघत होता. ती जशी आहे तशी. निर्वस्त्र, थोडी घाबरलेली, थोडी अवघडलेली,  त्याच्या उत्तराची, होकाराची, संमतीची वाट बघत उभी असलेली ती. जशी आहे तशी. 

विद्या भुतकर. 

आजही :)

      सोळा-सतरा  वर्षांपूर्वीची गोष्ट असेल. पुण्यात राहून वर्ष होऊन गेलेलं. कर्वेरोडवरची सर्व हॉटेलं पालथी घालून झालेली. व्हेज, प्युअर व्हेज असं लिहिलेली अनेक हॉटेलं असायची, दिसायची. तसंच मांसाहारीही होती, ठराविकच पण होती. इतक्या ठिकाणी फिरुनही एक गोष्ट मात्र मला खटकत होती. मला एखाद्या हॉटेलमध्ये बसून ऑम्लेट-ब्रेड खायचा होता. त्यात चीज ऑम्लेट असेल तर उत्तमच. कित्येक दिवस होऊन गेलेले बाहेर असं ऑम्लेट खाऊन. मग एका सुट्टीच्या दिवशी, संदीपच्या मागे लागलेच. म्हटलं मला खायचंय ऑम्लेट. रविवारी सकाळी ८-९ वाजता डहाणूकर पासून सुरु केलेला शोध. प्रत्येक हॉटेलसमोर थांबायचं, संदीप विचारून यायचा. 'नाही' म्हटलं की पुढच्या हॉटेलात. ऑम्लेट, तसं रात्री कुठे तरी टपरीवर मिळालं असतं. पण तेही कुठेतरी स्टेशनवर वगैरे. आणि तोवर कोण थांबणार? ८-१० हॉटेल पालथी घातल्या वरही काही मिळालं नाही म्हणून मी खट्टू झालेले. शेवटी संदीप म्हणाला, 'चल जाऊ एका ठिकाणी' आणि डेक्कनला 'गुडलक' ला घेऊन आला. तिथं मस्तपैकी हवं तसं ऑम्लेट खाल्लं आणि समाधान झालं. :) त्याला तेव्हा ते मुलीला घेऊन जाण्या योग्य वाटलं नव्हतं, 'का?' ते माहित नाही. पण नाईलाजाने का होईना, शेवटी घेऊन गेलाच आणि मला असं खाताना पाहून खूषही झाला एकदम. तो किस्सा आयुष्यभर विसरणार नाही. 

       काल संध्याकाळी आम्ही सगळे जण तयार झालो. मला एका मिडल-ईस्टर्न हॉटेलमध्ये खायचं होतं. बॉस्टनमध्ये आल्यापासून एकही चांगलं खाण्याजोगं मिडल-इस्टर्न हॉटेल मिळालं नाहीये. त्यात मग हुक्की झाल्यावर इंटरनेटवर एक शोधलं. तिथे पोहोचलो तर तो बार होता. मुलांना नेण्यायोग्य नाहीच. दुसरं पाहिलं शोधून तर तिथे दोन-दोन लोकांना बसता येतील असे चारच टेबल. मग तिसऱ्या ठिकाणी गेलो, तोही बारच. इतक्यात मुलं कंटाळली होती. त्यांची कुरबुर चालू झाली. आता त्यांच्यासाठी म्हणून अनेक वेळा इच्छा मारली जाते. काल मात्र तसं करावं वाटत नव्हतं. दुसरंच काहीतरी खावंसं वाटत नव्हतं. शेवटी अजून एक हॉटेल मॅपवर शोधलं आणि अजून अर्धा तास गाडी चालवत तिथे पोहोचलो. जेवण तसं ठीकच होतं.  पण भूक लागली होती. तिथे बसून मुलांनी, आम्ही पिटा ब्रेड, हमस, चिकन, ग्रीक सलाड हे सगळं भरपूर खाल्लं. पोट भरलं. पण त्याही पेक्षा मन जास्त भरलं होतं. लग्नाच्या बाराव्या वाढदिवसानिमित्त ही सगळी खटपट केली होती. दीड तास इकडे तिकडे शोधून मला हवं तिथेच जेवायला तो घेऊन गेला होता, आजही. :) 

विद्या भुतकर. 

मला पडणारे प्रश्न

        लहानपणी मला अनेक प्रश्न पडायचे. म्हणजे गाणी ऐकताना फक्त बाई किंवा पुरुषाचाच आवाज का असतो? असं विचारल्यावर आई म्हणाली, मग दुसरा कुणाचा असणार? मी मला माहीत असलेले सर्व सजीव विचार करुन पहिले. मग लक्षात आलं की, "अरे, खरंच, स्त्री आणि पुरुष सोडले तर बाकी सारे प्राणीच आहेत. दुसरा प्रश्न म्हणजे,"भाषा कुणी निर्माण केली?". तेव्हा तर फक्त मराठीच माहित होती. त्यामुळे विचार फक्त मराठीचाच करायचे. उदाहरणार्थ, "स.... र...... ळ...." ही तीन अक्षरे आहेत. ती तशीच का लिहायची? बरं, 'स' हे एक चित्र आहे, 'र...  -...  ।...  ' हे तीन आकार जोडून काढलेलं. ते चित्र म्हणजेच 'स' कशावरुन? आणि त्याचा उच्चार 'स' असाच करायचा हे कुणी ठरवलं?  मग अशी प्रत्येक अक्षरे एकत्र करुन 'स र ळ' हा शब्द बनणार. आता या तीन अक्षरांनी बनलेला शब्द आणि त्याचा अर्थ कुणी ठरवला? 'सरळ' म्हणजे 'सरळ', हे कधी ठरलं? 

आता हा एका भाषेतील एक शब्द झाला. अशा प्रत्येक भाषेतला प्रत्येक शब्द, त्यांची रचना. कितीतरी गोष्टी. हे सर्व कुणी ठरवलं? आणि आपण जन्मलो तेव्हा हे सर्व आधीच तयार होतं. म्हणजे आपण किती उशिरा जन्मलो आहे. 

       हे असले अनेक प्रश्न मूळ मानवजातीबद्दल अजूनच चौकस करायचे. गेली अनेक वर्षं माझ्या डोक्यात एक चित्र उभं राहतं. एक घोळका एका प्राणिसंग्रहालयाचा फेरा मारत आहे. एक मोठा काचेचा बॉक्स आहे. प्रचंड मोठा. त्यात एक घर आहे, बाहेर छोटी कृत्रिम बाग आहे. झाडं, फुलं आहेत. बाहेरुन पाहणारा घोळका कशाचा आहे माहित नाही. कुठलातरी नवीन प्राणी असावा. कारण काचेच्या आत जो प्राणी ठेवला आहे ते म्हणजे एक स्त्री आणि एक पुरुष आहेत. जसे आपण दोन वाघ, कधी हत्ती, जिराफ, झेब्रा वगैरे बघतो ना? तसेच. एकटेच. बाहेरच्या घोळक्याला फक्त त्या आतल्या प्राण्याची माहिती दिली जात आहे. 'माणूस' नावाच्या प्राण्याची. त्यात मग स्त्री आणि पुरुष हे नर-मादी आहेत. त्यांचं प्रजनन कसं व्हायचं वगैरे. त्यांची जीवनशैली, राहणीमान हे सर्व बाहेरुन कुणीतरी त्या घोळक्याला सांगत आहे. 

       आता पुढे जाऊन विचार यायचा तो म्हणजे, आत असणाऱ्या या माणूस नावाच्या प्राण्यांच्या डोक्यात काय चालू असेल? तो पुरुष, एकटाच सगळीकडे फिरत आहे, तिकडे ती स्त्री काहीतरी काम करत आहे, उगाच. कारण त्यांना जगण्यासाठी काही कष्ट तर घ्यायचे नाहीयेत. ज्यांनी हे प्राणिसंग्रहालय चालवलं आहे ते त्या दोघांची काळजी घेतात. त्यांना नियमित जेवण, पाणी वगैरे वेळेत दिलं जातं. ते जेवणही ते बाहेरचे प्राणी केवळ हा मनुष्य प्राणी खातो म्हणूनच बनवत असतील. फक्त आला दिवस संपवणे इतकंच काम आहे त्यांना. आता हे स्त्री आणि पुरुष एकमेकांशी बोलत असतील का? माहित नाही. कारण त्यांची भाषा वेगळी असू शकते. दोन निरनिराळ्या देशातून, जागेतून शोधून आणलेले हे प्राणी असू शकतात. त्यांना एकमेकांबद्दल काही प्रेम वाटत असेल का? कारण एकमेकांचा काही संबंध नाहीये. केवळ एका प्राण्याच्या जातीतले म्हणून एकत्र आलेत. बरं असंही असू शकतं की त्यांचं वय कमी जास्त आहे. पुरुष ६५ वर्षाचा म्हातारा आहे तर स्त्री २५ वर्षाची.(इथे मी पाचच्या पाढ्यातीलच आकडे का घेतले माहित नाही.) किंवा याच्या उलट. समजा त्यातला एक जण उद्या मेला तर? मग त्या बॉक्समध्ये फक्त त्या जमातीचा एकच प्राणी शिल्लक राहील. त्या मागे राहिलेल्या प्राण्याच्या डोक्यात काही विचार येत असतील का? अशा वेळी मग तिथले व्यवस्थापक शेवटी उरलेल्या प्राण्याची किती काळजी घेतील? आणि मुळात त्या एकट्या जीवाला अजूनही जगायची इच्छा असू शकेल का? 

       तर हे असं सगळं अनेकदा माझ्या मनात येऊन गेलंय. पण कधी लिहिणं जमलं नव्हतं. परवा सुदानमधल्या जगातल्या शेवटच्या ऱ्हायनो च्या मृत्यूची बातमी वाचली तेव्हा पुन्हा एकदा हे विचार डोक्यात आले. माणूस जातीचा शेवटचा प्राणी जेव्हा असा बॉक्समध्ये जाईल तेव्हा काय वाटेल? याचा कधी विचार केलाय? असंच उगाच. :)

विद्या भुतकर.
https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

आवडण्याचा आग्रह

      आपण कुणाला तरी आवडत नाही हा विचार माणसाला किती टोचू शकतो? खूप ! आयुष्यात अनेक ठिकाणी निरनिराळ्या प्रकारच्या लोकांचा संपर्क येतो. त्यात दिवसभराचं ऑफिस असो किंवा एखादा जवळचा नातेवाईक वगैरे असो. त्या समोरच्या व्यक्तीला आपण आवडत नाही असं दिसल्यावर काय वाटतं? त्रास होतोच.

पण मुळात प्रश्न असा आहे की समोरच्या माणसाला आपण आवडलंच पाहिजे असा आग्रह का? आपल्यालाही येतो ना एखाद्याचा राग. कधी कारण असतं तर कधी नसतं. तसा राग मनात घेऊन जगणं जितकं त्रासदायक तितकाच त्रास होतो समोरच्या माणसाला आपण आवडण्याचा आग्रह धरला की. मला वाटतं, खरं तर अशावेळी उत्तर हवं असतं,'का त्याला माझा इतका राग येतो? मी काय वाकडं केलंय, वगैरे वगैरे'. मग समोरच्या माणसाला खूष करण्याचा प्रयत्न केला जातो. कधी थोड्या फार प्रमाणात तर कधी अतोनात. अशात सर्वस्वही गमावून जातं.

कालच स्वनिक सांगत होता, "माझा एक मित्र आहे. माझं कधी चुकलं आणि मी सॉरी म्हणलं तरी तो मान्य करत नाही, सोडून देत नाही."

 मग म्हटलं,"अरे तू तुझं काम केलंस ना? मग बास. त्याच्यापुढे त्याने काय करायचं हे तू ठरवू शकत नाहीस."

सोपंय ना सांगायला? पण प्रत्यक्षात आणणं जमत नाही. शिकागोमध्ये असताना आजूबाजूला असंच वातावरण आहे असं वाटायचं. शेजारी पाजारी बोलायची इच्छाही मरुन गेली होती. पण मग त्यातून चांगलं काहीतरी बाहेर आलं. बाकी गोष्टीत पडायचंच नाही असं ठरवलं आणि तेव्हा रनिंगला सुरुवात झाली. पण प्रत्येक वेळी हे असं काहीतरी चांगलं होतंच असं नाही. 

अशाच एका झगड्यातून जातेय सध्या. चांगलं काहीतरी मिळवता यायला हवं अशातुन. समोरच्याला मी आवडलंच पाहिजे हा आग्रह सोडून द्यायला हवा. आपण आपले प्रयत्न केलेत ना? मग दुर्लक्ष करता यायला हवं. आणि मुख्य म्हणजे त्याच्या खुशीसाठी म्हणून स्वत्व सोडून द्यायला नको. बाय द वे, हे बाकीच्यांना नाही, स्वतःला समजावतेय.  :)

विद्या भुतकर. 

https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

फिल्टर

नुकतंच एका मित्राला सांगत होते, एका विषयावर एक सलग लिही, अजिबात वाहवत न जाता, निबंध लिहितात ना तसं, प्रत्येक मुद्दा मांडत, ओळीने. त्याला वाहवत जाण्याची सवय आहे. पण त्या वाहण्यात बरंच काही बाहेर येतं. विसंगत वाटलं तरी जसं आहे तसंच बाहेर पडतंय असं वाचताना तरी वाटतं. तसं लिहायला यायला हवं. मनात येईल तो प्रत्येक शब्द कागदावर येऊ द्यायचा. पण माझं तसं होतं नाही. शाळेत असताना एका बाईंनी आम्हांला सलग १० विसंगत वाक्यं एका पाठोपाठ बोलायला लावली होती. तिसऱ्या वाक्यापर्यंत माझी विसंगती संपली होती. भरकटत जाणं मला जमलं नाही तेव्हाही आणि आताही बरेच वेळा जमत नाही.

       आजही लिहायला सुरुवात केली तेव्हा डोक्यात येईल ते सलग लिहीत जायचं असं ठरवलं होतं. लिहीत राहायचं मनात येईल तसं. कुठेही फिल्टर नको शब्दांचा, अट्टाहास नको शुद्धलेखनाचा. पूर्वी लिहिताना मनात येईल तसं लिहीत राहायचे. पण आता तसं होत नाही. आता डोक्यात विचार आला की तो साठवला जातो. सगळं एकत्र साचलं की बाहेर पडतं. लिहिताना त्याचं विच्छेदन होतं. एकेक करत मुद्दे लिहिले जातात. कुठे काही राहिलं तर नाही ना हे पाहिलं जातं. बरं, माझाच मुद्दा मांडून चालत नाही. त्याच्यावर बाकी काही मतं असू शकतात, तीही लिहायची. नाहीतर उगाच कुणी खुसपट काढलं तर? कुणाला वाईटही वाटायला नको ना? तर हे असं लिहिणं म्हणजे त्या वाहवत जाण्याच्या एकदम विरुद्ध. कितीही ठरवलं तरी नाही जमत मनात येईल ते तसंच मांडणं.

         हे फिल्टर लिहिण्यातच कशाला वागण्यातही येतातच. ऑफिसमध्ये, मित्रांमध्ये, नातेवाईकांमध्ये वावरताना प्रत्येकवेळी वेगळा फिल्टर. जो तिथे नाही त्याचा तर असतोच. नुसत्या बोलण्यातले जाऊ देत, चेहऱ्यावरच्या हावभावातलेही फिल्टर. एखाद्याने काहीतरी सांगावं आणि आपण आपल्या खऱ्या भावना मनातून चेहऱ्यावर येईपर्यंत बरंच काही गाळून घेतलेलं असतं. सोशल मीडियावर दिसण्यासाठी फोटोला लावलेले असतात ते फिल्टरही वेगळेच. घरातही कुणी येणार असलेलं तर तेही सजलेलं असतं, सगळा पसारा बंद कपाटात ठेवून. 

       पोरांकडे पाहून हेवा वाटतो, एखादी गोष्ट नाही आवडली लगेच बोलून टाकतात. अगदी त्याचा जवळचा मित्र असला तरी, 'तो माझ्याशी चांगला वागला नाही, माझा मित्र नाहीये तो' असं तिथल्या तिथे बोलून टाकायचं. उद्या चांगला बोलला की आपणही चांगलं व्हायचं. किती सोपं, सरळ आहे. नाही जमणार आता तसं करायला. खूप साऱ्या भूतकाळ, भविष्यकाळातल्या गोष्टी विचार करुन बोलायचं. एखाद्यानं दिलेली वस्तू नाही आवडली स्वनिक लगेच बोलून टाकतो नाही आवडत मला म्हणून. तसं करता यायला हवं, लिहिताना, वागताना, बोलताना. मला नाही जमत आता ते आणि जमणारही नाही. किती पुढे गेलो आहोत आपण या वागण्यात याचा पत्ता लागण्यासाठीही दूरवर शोधत जावं लागेल स्वतःला. आपण कसे होतो ते बघायला. असो. 

मनात येईल ते लिहायचं असं ठरवूनही वाहवत जाता आलं नाही याचं दुःखं आहेच पण निदान उगाच जास्त विचार करुन लिहीत बसण्यापेक्षा इथेच थांबते. :) 

विद्या भुतकर. 

Bits and Pieces

साथ देत राहू....

गेले दोन महिने आजारपणाची सुट्टी होती. आज सुट्टीनंतर ऑफिसचा पहिला दिवस. कसा जाईल दिवस,  पाठ दुखली तर, पुढचा प्रोजेक्ट काय असे अनेक विचार डोक्यात येत होते. इतक्यात एका मैत्रिणीचा मेसेज आला,"एकेकाळी तू मला सुचवलेलं गाणं ऐकतेय आणि तुझी आठवण झाली. कशी आहेस?". म्हटलं,"ऑफिसला चाललेय.". तर पुढचा मेसेज होता,"keep your chin up and smile. Dont be meek."(ताठ मानेने आणि हसत ऑफिसला जा. ) केवळ त्या मेसेजमुळे इतकं छान वाटलं. प्रत्येकाच्या आयुष्यात इतक्या गोष्टी चालू असतात. हे असे क्षणच सुखावतात, आयुष्य सुसह्य करतात. बाकीही मैत्रिणींनी विचारलं, कसा गेला पहिला दिवस. जणू हे सर्व पहिल्यांदाच करतेय. त्यांच्या त्या विचारण्यानेही एक सोबत, मदत मिळाली. 

         गेल्या चार महिन्यात, आजारपणात प्रत्येकीकडून वेग-वेगळ्या प्रकारचं बळ मिळालं. कधी जेवणासाठी डबा घरी आणून देऊन, कधी मुलांना सांभाळून, कधी कामातील ताणाच्या तक्रारी ऐकून-सांगून, कधी 'होशील गं बरी, दम धर' असं आश्वासन देऊन, कधी 'आराम कर मुकाट्याने' असं दटावून, 'कधी फोन केला नाहीस, ठीक आहेस ना?' विचारून, तर कधी 'आई, पाय दाबून देऊ का विचारुन'. आणि हे सर्व आपापले व्याप सांभाळून. प्रत्येकीचं रुप निराळं, नातं निराळं. अगदी आईइतकीच काळजी करणाऱ्या सासूचंही. प्रत्येकवेळी प्रेम, शक्ती, अनुभव, धैर्य, उत्साह, जवळीक, सहनशीलता यांचं नवं रूपं बघायला मिळतं. 

आज आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त, त्या सर्व जणींना माझ्या शुभेच्छा. अशीच एकमेकींना साथ देत राहू, पुढे जात राहू. 

विद्या भुतकर. 

फूड पॉर्न

          अनेकदा हॉटेलमध्ये आपण जेवायला गेल्यावर समोर अन्न येतं आणि केव्हा एकदा जेवायला सुरुवात करू असं होतं. अनेकदा तर शेजारच्या टेबलवर काय आलंय हे पाहूनच तोंडाला पाणी सुटतं. अन्नाचा सुवास हे तिथे एक मुख्य कारण असतं. आजकाल समोर आलेला पदार्थ खाण्यासाठी केवळ तो कसा लागतोय इतकंच पुरेसं होत नाही. तो पदार्थ दिसतो कसा, त्याची मांडणी कशी आहे हे सर्वही महत्वाचं झालंय. त्यात फेसबुक, इंस्टाग्राम सारख्या माध्यमांमुळे अन्नाचे फोटो काढून ते सर्वांशी शेअर करणं अजून वाढलं आहे. त्यामुळे दिसण्याला अजूनच महत्व. अगदी थोड्या दिवसांपूर्वी आलेला 'गुलाबजाम' हा चित्रपटच त्याचं उत्तम उदाहरण आहे. त्याचा ट्रेलर पाहूनच तोंडाला पाणी सुटलं होतं, कारण काय? तर सर्व पदार्थांची मांडणी. टीव्हीवरही खांद्यपदार्थांवर अनेक कार्यक्रम असतात. एकूण काय 'फूड पॉर्न' हा प्रकार वाढलेला आहे.

          हे सगळं लिहिण्याचं कारण सांगेनच पुढे. काही वर्षांपूर्वी, माझी मुलगी दीड वर्षाची असताना भारतात सहा महिने राहून आम्ही अमेरिकेत परतलो होतो. तिला अंगठा चोखायची सवय होती आणि बाकीही काही वस्तू तोंडात घालायची अनेकदा. डॉक्टरकडे पहिल्या भेटीत त्यांनी आम्हाला तिची 'लेड टेस्ट' करायला सांगितली होती. अर्थात इथे ती सर्वच मुलांसाठी केली जाते. आमच्यासाठी ते काळजीचं कारण ठरलं कारण तिच्या शरीरातील 'लेड' चे प्रमाण जास्त निघाले. पुढे अजून रक्ततपासणी केल्यावर खात्री पटली. त्यावेळी पहिल्यांदाच मला हे असं काही असतं हे कळलं होतं. लहान मुलांच्या शरीरातील 'लेड' जास्त असणे हे काळ्जीदायक असते. 'लेड' म्हणजे शिसे या धातूचे कण शरीरात गेल्यावर त्याची विषबाधा होते. आणि त्याचे लहान मुलांवर घातक परिणाम होऊ शकतात. त्यातून बाहेर पडण्यासाठी काय काय केले पाहिजे हे आम्ही तपासलं आणि डॉक्टरांनी तिला 'आयर्न सप्लिमेंट' द्यायला सांगितली. लवकरच ती बरीही झाली.

        त्याचदरम्यान मी या विषयावर पुढे माहिती काढायला सुरुवात केली. हे लेड जातं कसं शरीरात हे पाहिलं. अनेक ठिकाणी घरातील भिंतींच्या रंगांमध्येही 'लेड' असते. किंवा प्लॅस्टिकच्या वस्तूंच्या, खेळण्यांच्या रंगातही असू शकते. मुले त्या वस्तू, खेळणी तोंडात घालतात आणि त्यातून हे लेड पोटात जाऊ शकते. पण या सगळ्यांपेक्षा धक्कादायक गोष्ट होती ती म्हणजे, अन्नातून जाणारे शिसे, अन्नातील भेसळ. हे कसे तर, हळद, तिखट अशा खाद्यपदार्थात रंग चांगला दिसावा म्हणून रंग घातला जातो. आणि त्यातूनही लेड जाऊ शकते.

        मला हे वाचल्यावर काळजी वाटू लागली म्हणून मी शोधले की तिखट आणि हळदीतील भेसळ कशी शोधायची. ते पाहून मी तशी टेस्ट घरी केली. गिरणीत कांडून मिळणारी हळद आणि तिखट वापरायला सुरुवात केली. त्या टेस्टबद्दल तुम्हाला नेटवर माहिती मिळेलच. पण साधा उपाय म्हणजे, एका पारदर्शक ग्लासमध्ये पाणी घेऊन त्यात वरुन हळदीची किंवा तिखटाची चिमट सोडायची. जर भेसळ असेल तर जसे हळद किंवा तिखटाचे बारीक कण पाण्यात खाली जाऊ लागतात तसे तसे त्यातील रंग पाण्यात पसरु लागतो. जर रंग पसरत असेल तर भेसळ आहे. हळद किंवा तिखट शुद्ध असेल तर त्याचे कण पाण्यात उतरताना रंग पसरत नाही. दुकानातून आणलेल्या तिखट हळदीलाही असेच तपासून पहा. पोस्टसोबत काही फोटो लावलेत, त्यातून थोडी कल्पना येईल.

       आता हे झाले घरातील पदार्थ. मी भारतात परत आले तेव्हा मला हा अनुभव येऊन गेला होता. त्यामुळे अनेकदा हॉटेलमध्ये जेवायला गेल्यावर समोरच्या वाटीतील पनीर एकदम रंगीत दिसले किंवा टोमॅटो सूप केशरी दिसले की ते खाण्याची शिसारी येऊ लागली. बिर्याणीच्या वरील थरातील रंगीत भात, तंदुरी चिकनवरचा लाल रंग हे सर्व बघून त्रास होऊ लागला. त्यामुळे अनेक वेळा आम्ही बाहेर जाणं टाळू लागलो. सगळ्यात त्रासदायक होते ते म्हणजे चायनीज जेवण. त्याच्यावरील लाल रंग तर एकदम नकोसा वाटतो. मी अनेक केक बघते, ज्यात रंगीत क्रीम असते. आता त्यात खाऊ शकतो असे रंग मिसळले असतात, तरीही अनेकदा ते नैसर्गिक रंग नसतात. त्यामुळे केक घेतानाही शक्यतो चॉकलेट किंवा साधा क्रीम रंग असलेले घेऊ लागले. बिग बझार मध्ये गेल्यावर मुलांसाठी अनेक प्रकारचे रंगीत सिरीयल्स, बिस्किटे  मिळतात. त्यातही हे असेच रंग वापरलेले असतात. त्यामुळे एकवेळ दिसायला चांगले नसले तरी चालेल पण साधे सिरीयल्स घ्यावे. अशा अनेक गोष्टी नजरेसमोर येत गेल्या आणि खाण्याची निवड बदलत गेली.

       खूप दिवसांपासून हे सर्व लिहायचं होतं पण राहून गेलं. मागच्या आठवड्यात एका मैत्रिणीला घरात तिखट टेस्ट करायला लावले आणि पुन्हा लिहायची आठवण झाली. तर लेखाच्या सुरुवातीला मी म्हटलं होतं ना की खाद्यपदार्थ दिसतो कसा यावर आपण खूप लक्ष देतो. अनेकदा एखादी हळद खूप छान रंग देतेय असं वाटलं तर ती तपासून पहा. चुकून जास्त लाल दिसणारी मिरची तर नाहीये ना हे नक्की तपासून घ्या. कारण आजकाल अन्न दिसतं कसं यावर अनेक गोष्टी ठरत आहेत, अगदी छोट्या कार्यक्रमात येणारे केटरर्सचे पदार्थही. त्यामुळे ही भेसळ अजूनच वाढतेय असं वाटतंय. हॉटेलमधील जेवण, बाहेरील खाद्यपदार्थ टाळणं हे तर उत्तमच. अर्थात हे सर्व बंद करणं अतिशय अवघड आहे, पण निदान प्रयत्न केले पाहिजेत. हा लेख लिहिताना पूर्ण रिसर्च लिहिणे हा हेतू नव्हता. तर केवळ या प्रकाराची जाणीव करुन देणे आणि विचार करायला लावणे हा होता. त्यामुळे नक्की या विषयावर वाचून पहा नेटवर आणि हो, निदान आपल्या घरातील जेवणात तरी ही भेसळ कमी होईल किंवा टाळता येईल असा प्रयत्न करा. 

भेसळ असलेले तिखट:

विद्या भुतकर. 

      

पेन-प्रेम

    काल संध्याकाळी एका अपॉइंटमेंट नंतर नवऱ्याची वाट बघावी लागणार होती. मग शेजारीच असलेल्या मेडिकल स्टोअर मध्ये गेले. इथले मेडिकल स्टोअर म्हणजे अख्खा बिग बझारच म्हटले पाहिजे. कॉस्मेटिकपासून दूध,ब्रेड अंडी आणि शिवाय औषधे असं सर्वच मिळतं. असो. त्या दुकानात गेले तर व्हॅलण्टाइन डे चे मोठाले बुके समोरच मांडलेले होते. त्याच्यापलीकडे मग ग्रीटिंग्ज वगैरे. आता या सगळ्या वस्तूत मन रमत नाही. त्या पलीकडे होती ती स्टेशनरी. आजपर्यंत डॉलर स्टोअर पासून आर्टस् स्टोअर पर्यंत सर्व ठिकाणाहून सर्व प्रकारचे पेन, पेन्सिल, रंग, कॅनवास उचलून आणल्या आहेत. तरीही पेन, पेन्सिल, रंगीत स्केचपेन असं दिसायला लागलं की मी तिथंच थांबते. त्यात मी एकटीच होते दुकानात, सोबत मुलं नाहीत म्हणजे अजून निवांतपणे बघायला मिळालं.

       तिथेच मला दिसलं,"फाऊंटन पेन". त्यासोबत रिफिलची नळीही होती. एक उचलून घेतला. त्या आनंदात असतानाच मला अजून एक पेन दिसलं,"Pilot" लिहिलेलं. त्या पॅकेटमध्ये दोन पेन होते. मग तेही एक घेतलं. नवरा पोहोचला आणि मला निघावं लागलं. मुलांच्या क्लासला जायचं होतं. तर वाटलं, आता कधी मिळणार हे पेन उघडायला?  मग त्यांच्या क्लासच्या बाहेरच एक पेपर घेतला आणि ते फाऊंटन पेनचं पाकीट उघडलं. त्या पेनमध्ये शाई घालण्यासाठी काही नव्हतं. ती शाई असलेली नळी फक्त पेनात बसवायची. नळी बसवून थोडं झटकायची सूचना दिली होती पाकिटावर. मी आपलं नाजूक हातानी झटकत होते, नवऱ्याने मस्त जोरात झटकला आणि 'हे घे' म्हणून हातात दिला. पेनातून शाई कागदावर उतरली आणि कित्येक वर्षाच्या आठवणी जाग्या झाल्या. :)  

      तिसरीत असताना आई रोज पुस्तकातलं एक पान वहीत लिहायला सांगायची. आता मुलांची अक्षरं पाहता, तिने तसं का केलं असावं याचा अंदाज येतो. तेव्हा राग यायचा कधी कधी, पण एकदा तंद्री लागली की उगाच लिहीतही बसायचे. शाळेत असताना पेन्सिल जाऊन पेनने लिहायला कधी सुरुवात झाली ते आठवत नाही. पण हे नक्की आठवतं की शाईपेनची सुरुवात साधारण सातवीत झाली. आजोबांनी घेऊन दिलेलं. मोठं जाड शाईपेन मिळायचं ना, तसलं. खूप भारी वाटायचं. शाळेत जाताना पेनात शाई आहे ना हे पाहणं एक महत्वाचं काम होतं. नाहीतर ऐनवेळी शाई संपली की लोकांकडून उधार पेन मागावे लागायचे, तेही मिळाले नाहीत तर बसा तसेच. तर शाई भरण्यासाठीचे स्किल येण्यासाठीही बराच काळ गेला. ते ड्रॉपरने शाई भरून हात खराब न होऊ देणे फार जिकिरीचं काम होतं. शाईपेनने लिहिण्याची सवय लागल्यावर बाकी सर्व पेन फिके वाटू लागले होते. अगदी बाकी सर्वांकडे रेनॉल्डचे पेन आले ना तेव्हाही. फक्त एक प्रॉब्लेम होता, काही कागदांवर शाई पसरायची. मग त्यासाठी खास रेनॉल्डचे पेन वापरायचे. त्यातही ती नळी संपली की परत उधारी आलीच.

      मला आवडायचं ते रात्री कधी लाईट गेली तर मेणबत्तीच्या उजेडात शाईपेनाने लिहिताना, चमकणारी अक्षरे. उगाचच एरवीपेक्षा जास्त सुंदर वाटायचं अक्षर. माझ्या वडिलांची त्यांच्या शाळेतील एक छोटी डायरी तेव्हा आम्हाला मिळाली होती, त्यात त्यांचे सुंदर अक्षरांत लिहिलेले सुविचार वगैरे होते. ते पाहिलं की आपणही असंच अक्षर काढावं असं वाटायचं. तर त्यांनी ते बहुदा बोरुच्या पेनाने लिहिले होते. म्हणजे लाकडी कोरीव टोक असलेली  लाकडी लेखणी. अनेकदा मग तसेच पेन बनवून लिहिण्याचाही प्रयत्न केला होता. एकूण काय तर ते शाईपेनवरचं प्रेम फारच. आठवीत असताना एक माझा आवडता पेन हरवला आणि कित्येक महिने सापडला नाही. नवीन पेन आणला तरी त्या जुन्या पेनची आठवण यायची. तो परत सापडला पण त्यातली शाई सुकल्यामुळे त्याचे निब गंजले होते. मग पुन्हा तो कधी पूर्वीसारखा लिहिता झाला नाही. असो.
     कॅम्लिनचे जाड मोठे निब असलेले पेनने लिहिणे म्हणजे कसरतच असायची. निब तुटले की ते आणून पुन्हा बसवणे हेही अवघड काम. त्यात हात खराब होणे ठरलेलं. मग एखादा चुकून ड्रेसला लागला तर झालंच. शिवाय शाई पेनाच्या टोकापर्यंत येण्यासाठी कितीतरी वेळा झटकावा लागायचा. असेच अनेकदा पेन झटकून शेजारच्या मुलं-मुलींच्या अंगावर शाई उडाली आहे. निबच्या आजूबाजूला कधी घाण अडकत असे, (कदाचित कागदाची असावी, माहित नाही), तर ती काढण्यासाठी वडलांच्या दाढीच्या ब्लेडचा वापर सर्रास व्हायचा. आता विचार केला तर किती मोठं 'सेफ्टी हॅझार्ड' होतं ते. असो. तेव्हा ते कधी वाटलं नाही. पुढे ते कॅम्लिनच्या मोठ्या निबचे पेनच्या जागी एकदम फक्त टोक दिसणारे, बाहेरून छान चकचकीत असलेले हिरोचे शाईपेन आले. त्यात शाई भरणेही सोपं होतं. पेनाच्या आतली नाली फक्त शाईच्या बाटलीत घालून ड्रॉपरसारखी वापरायची. सोपं काम होतं. त्यातही मला माझ्यापेक्षा माझ्याएका मैत्रिणीचं अक्षर तसल्या पेनाने छान येतं असं वाटायचं. आजही तिचं ते पेन आणि अक्षर आठवतं. दहावीच्या परीक्षेच्या वेळी वडिलांनी पायलट पेन घेऊन दिला. क्रीम कलरचा पेन, एकदम टोकदार असलेली निब आणि त्यातून येणारं सुरेख अक्षर.आवडलं होतं तेही. १०-१२ चे पेपर त्यानेच लिहिले. मधेच सोबतीला शाईपेन असायचंही.

       शाळेत असताना अनेकदा वाटायचं, मैत्रिणीसारखं पेन असेल तर आपलं अक्षर किती भारी येईल. तिच्या पेनाचा आणि अक्षराचा हेवा वाटायचा. आजही त्या सर्व मैत्रिणीचं अक्षर ही त्यांची डोक्यात बसलेली एक जुनी ओळख आहे. तेव्हा एक पेन असताना दुसरा मागणं म्हणजे 'उधळपट्टी' होती. पोरं इकडे तिकडे वाटेल तसे पेन पेन्सिल टाकताना पाहिलं की आई-वडिलांचा व्हायचा तसाच माझाही संताप होतो. वडिलांच्या, आजोबांच्या पेनाला हात लावण्यास मनाई होती. काल नवीन पेन आणल्यावर मुलाने हात लावला, आणि मीही त्याला ताकीद दिली,"माझ्या पेनला हात लावलास तर बघ'. :) चित्र रंगवण्यासाठी म्हणून काही रंगीत जेलपेन घेऊन आलेय तेही मुलांनी एकेक करुन वापरायला सुरुवात केली आणि मग ते इकडे तिकडे पडू लागले. तेव्हा कळू लागलं की मोठ्यांच्या पेनांना हात लावायची मनाई का होती. :)

       कविता,प्रेमपत्रं वगैरे लिहीपर्यंत नियमितपणे पेन वापरला जायचा. मध्ये अनेक वर्षं ते बंद झालं होतं. दीडेक वर्षांपूर्वी पेनाने कविता एका डायरीत लिहायला सुरुवात केलीय आणि तेव्हापासून हे पेन-प्रेम पुन्हा  बळावत आहे. अगदी काहीवेळा छान लिहितेय म्हणून एखाद्या कॉन्फरन्सला देतात ते पेनही घरी घेऊन आलेय आणि अजूनही कधीमधी त्याने लिहिते. हात पूर्वीसारखा वळत नाहीये, तरीही इच्छा जात नाही. काल पायलट पेन आणि शाईपेन दोन्हीही एका दुकानात मिळाले तर इतकं भारी वाटलं. कालच लगेच कॅम्लिनचे होते तशा पेनचीही ऑर्डर दिली. पूर्वी एखादा पेन घ्यायची इच्छा असताना घेता यायचा नाही, आता परवडते तर का नाही घ्यायचे? काही दिवसांपूर्वी एक पेन हरवला आहे, घरातच, पण तो सापडत नाही म्हणून बेचैन व्हायला होतं. अशावेळी वाटतं की अजूनही पूर्वीचं काहीतरी आहे माझ्यात. कदाचित सर्वच काम लॅपटॉप वर असल्याने मला  पेनचं आकर्षण वाटत असावं. बाकी क्षेत्रातील लोक अजूनही वापरत असतीलच की पेन. असो. उगाच नॉस्टॅल्जीक पोस्ट लिहायच्या नाहीत असं ठरवलं तरी, काल पेन पाहून जे वाटलं ते शब्दातीत होतं. त्यामुळे सगळं उतरवून काढलं आणि त्यांचे फोटोही शोधून पाहिले. हे काही डाऊन्लोड केलेले फोटो. 

आणि हो, ते हँडमेड पेपर, डायऱ्या, रंगीत कागद यांच्यावर पुन्हा कधीतरी. :) 

विद्या भुतकर.
https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

प्रेमबीम काही नको बघ

आजकाल लोकांच्या इतक्या पोस्ट येत राहतात कुठल्या ना कुठल्या 'डे' चे. मग उगाचंच ते दिवस आठवतात आणि त्यातलं नक्की काय आवडायचं तेही. प्रेमाच्या प्रेमात पुन्हा एकदा पडावंसं वाटतं ते यासाठीच. आज नवीन पेन आणला त्यामुळे हात शिवशिवत होते. मग लिहीत बसले उगाचच. :)

री-युनियन भाग ४

रिक्षा तुळशीबागेजवळ थांबली आणि प्रज्ञाचा चेहरा लहान मुलांसारखा खुलला. दोघीही मग तिच्या खरेदीत गुंतल्या. सकाळची वेळ असल्याने गर्दी जास्त नव्हतीच. तिच्या क्लिप, साडीपीन, मुलीला केसांचे बेल्ट, रंगीत बेल्ट, आवडतील त्या सर्व प्रकारच्या चप्पल-सॅन्डल घेऊन झाल्या. गार्गी तिला एकेक गोष्ट आठवण करुन देत होती.

"ए तुला आठवतंय तू अशीच मला सोडून अजयबरोबर आली होतीस एकदा? हे असले झुमके घेतले होते दोघींसाठी?", प्रज्ञाने विचारलं.

"हो तुला किती राग आला होता. घेतलेच नाहीस ते. चल, घे आता एक. मी पैसे देते. ", गार्गी हसून म्हणाली.

"राग येणारच ना? माझी बेस्ट फ्रेंड तू. मला सोडून, न सांगता अशी त्याच्यासोबत फिरलीस. तेव्हापासूनच राग आहे मला त्याचा. काहीतरी खटकायचं त्याच्याबद्दल नेहमी. उगाच तुझ्याशी बोलायचं म्हणून माझ्याशीही चांगलं वागायचं प्रयत्न करायचा. मला अजिबात आवडायचं नाही ते. ", प्रज्ञा म्हणाली.

"हम्म, तुला राग येतो म्हणून तुला न सांगता जायचे गं. बाकी काही नाही.",गार्गी.

"माझी इतकी काळजी? उलट तुझ्या लग्नासाठी किती कष्ट घेतले मी. काका-काकूंकडे त्याचं किती खोटं कौतुक करावं लागलं माहितेय का? आणि तुझ्या लग्नात तुझ्या त्या जाऊ-दिरांचे किती नखरे सहन केले मी. जाऊ दे सोड. भैया ये कितने का?", म्हणत प्रज्ञाने ते कानातले दुकानदारासमोर धरले.

खरेदी काही संपत नव्हती. पुढं जेवायला परत हॉटेलवर जायचं होतं त्यामुळे घाई करायची होती. मुलींसाठी एक दोन ड्रेस, फ्रॉक घेत प्रज्ञा घाईने निघाली खरी पण तिला अजून खूप काही घ्यायची इच्छा होत होती. नाईलाजाने गार्गीने अनिरुद्धला फोन लावला.

"अन्या, आम्हाला उशीर होतोय रे जेवायला नाही येत, चालेल का?", तिने विचारलं.

"अगं असं काय करताय? फक्त आपल्यासाठी ठेवला होता ना हा वेळ? मग तुम्ही पर्सनल कामं का करत बसलाय?", त्याने चिडून विचारलं.

"अरे ती आलीय ना आपल्यासाठी इथे. मग तिची नको का मदत करायला? थोडी खरेदी करुन येतो आम्ही, संध्याकाळी आहेच ना डिनरला. ", गार्गीने त्याला समजावलं.

"बरं या मग लवकर.", तो म्हणाला.

अजून खरेदी म्हटल्यावर प्रज्ञा एकदम खुश झाली. दोघीही मग लक्ष्मी रोडवर साड्या, ड्रेस, दागिने बघत फिरल्या.

"आपल्या सारी-डे ला भारी मजा आली होती ना? तुला साडीत बघून शिट्ट्याच मारल्या होती वीरेनने. ",प्रज्ञा हसून म्हणाली.

"हो ना, आयुष्यात पहिल्यांदा साडी नेसली होती. सगळे जुनियर्स पण माझ्याकडेच बघत होते, भूत पाहिल्यासारखे. ", गार्गीला तो दिवस आठवला.

दोघींनी बोलता बोलता साड्या निवडल्या आणि खरेदी आटोपून हॉटेलच्या रस्त्याला लागल्या.

----------

अभ्या आणि दिपक परत आले फुंकून तर अजय तयार झालेला मस्तपैकी. आता फक्त ब्लेझर घातले की झालं. त्याच्याकडे बघून दोघेही थक्क झालेले.

"भारी दिसतोस की अज्या. कॉलेजमध्ये कधी टाय तरी बांधता येत होता का रे आपल्याला?", दिपक हसून म्हणाला.

"टाय जाऊ दे, त्या इंटरव्यूला पण हा माझी पॅन्ट घालून गेलेला", अभ्या बोलला.

"तेंव्हा तुझी पॅन्ट त्याला बसत होती ना, आता कुठली बसेल? ", दिपकने त्याला चिडवले.

"हो ना, जरा बघ स्वतःकडे? असं दुर्लक्ष करु नकोस.",अजय बोलला.

"अरे तो वीरेन बघ कसला फिट आहे अजून पण", दिपक.

"त्याचं कौतुक मला नको सांगुस. मला तर मघाशी कानाखाली द्यायची इच्छाच होत होती. फालतू चौकशा. म्हणे तुम्ही दोघे वेगळे राहताय का डिव्होर्स झालाय.", अभ्याला तो कधीच आवडला नव्हता.

"वीरेन तुला विचारत होता? मग तू काय सांगितलंस?", अजयने त्याला विचारलं.

"हो, मघाशी खाली गेलो तर भेटला होता. काय सांगणार? म्हटलं आपल्याला काय करायचंय? त्यांचं ते बघतील. म्हणे, हम उनके फ्रेंड्स है ना. अपनी रेस्पॉन्सिबिलिटी है उनकी हेल्प करना.",अभ्या त्याची नक्कल करत बोलला.

"हा कसली हेल्प करणार? मी तर म्हणतो वाटच बघत असेल ती एकटी भेटायची. तुझ्यावर किती खुन्नस खाऊन होता तो कॉलेजमध्ये.", आता दिपकलाही त्याचा राग आला होता.

अजयने पुन्हा एकदा तो विषय टाळला.

"चला, जेवायला. लेक्चर ऐकवतो तुम्हाला. बोअर करुन मारतो त्या वीरेनला.", अजय हसत बोलला.

"खरंच रे, दुपारी जेवण झाल्यावर किती त्रास व्हायचा लेक्चरला. आता आठवलं तरी झोपायची इच्छा होते.", अभ्या.

"तुझं आयुष्य झोपेतच जाणार आहे. उठ आता तरी.", अजयने त्याला सोफ्यातून उठवला.

तिघेही जेवायला गेले तेंव्हा बँक्वेट हॉल मध्ये फार कमी लोक होते. अन्या टेन्शनमध्ये लोकांना फोन करत होता.

"कुठे आहेत रे सगळे?", अजयने त्याला विचारलं.

"अरे हे लोक पर्सनल कामं काय काढतात रियुनियन मध्ये?", अनिरुद्ध चिडून बोलला.

"जाऊ दे ना, तू का असं घरचं लग्न असल्यासारखा टेन्शन घेतोय्स?", दिपकने त्याला विचारलं.

"अरे इथे पैसे दिलेले आहेत जेवणाचे वगैरे सगळे. मग का असे वाया घालवायचे?", त्याचंही म्हणणं बरोबर होतं.

"आपण एक काम करुया या? तुझा इव्हेंट रात्री डिनरला ठेवू. ", अनिरुध्धने अजयला विचारले.

"अरे हो, चालेल ना, तू त्याचं काय टेन्शन घेतोस. आपलेच लोक आहोत. मी काय तुझा क्लायंट नाहीये, इतकं टेन्शन घ्यायला. तू रिलॅक्स राहा.", अजयने त्याला समजावलं.

"चल आपण तरी जेऊन घेऊ. भारी जेवण होतं रे, दुपारचं. ", अनिरुद्धाने त्याला टेबलाकडे नेलं.

सगळे एकेक करुन जेवायला ताट घेऊन आले. वीरेनही दिसला तिथे अजयला आणि मघाचं रुममधलं बोलणं त्याला आठवलं. गार्गी कुठे दिसत नव्हती. त्याने तिचा विचार मनातून झटकला आणि पुन्हा मित्रांशी बोलू लागला.

---------

संध्याकाळ झाली तशी अनिरुद्धने पुन्हा एकदा सर्वाना घाई केली लॉनवर यायला. आजची शेवटची रात्र. सकाळी सगळे उठून घरी परत जाणार होते. आज एक मस्त स्टेज बांधलं होतं मध्ये. सातेक वाजता स्टेजवर लाईट लागले आणि समोरच्या खुर्च्याही भरुन गेल्या. मुली मस्त तयार होऊन आलेल्या होत्या. कुणाची साडी, तर कुणाचा इव्हनिंग गाऊन. पहिल्या दिवसाचं अवघडलेपण नव्हतं आज. प्रत्येकजण जणू वर्गातल्या आपल्या ठरलेल्या जागेवर जाऊन बसावा तसा आपल्या जवळच्या मित्र-मैत्रिणींजवळ जाऊन बसला.

अनिरुद्ध स्टेजवर आला आणि पुन्हा एकदा सर्वजण ओरडले, "मित्रहो!" आणि जोरात टाळ्या पडल्या.

"आता उगाच लाजवू नका तुम्ही लोक मला. अरे मी फक्त सांगतोय की कालच चर्चा करुन आरती आणि अर्चनाने एक डान्स बसवला आहे. त्या सादर करत आहेत,'ताल से ताल मिला'." अनिरुद्ध माईक बाजूला ठेवून खाली बसला.

त्या दोघेही कमालीच्या डान्स करायच्या. पुढे जाऊन नक्कीच त्या क्षेत्रात काहीतरी करतील असं सर्वाना वाटायचं. पण दोघीही संसाराला लागल्या आणि विसरुन गेल्या. त्या जुन्या स्टेप्स पुन्हा करायच्या या विचाराने एकदम उत्साहाने कामाला लागल्या होत्या. जणू मध्ये २० वर्ष गेलीच नाहीत इतक्या सहज दोघीनी तो डान्स केला. त्या काळातलं ते रेहमानचं फेमस गाणं, ऐश्वर्या, सगळं लोकांच्या डोळ्यासमोरुन एक क्षणभर तरळून गेलं. जोरात टाळ्यांनी सर्वांनी त्यांचा उत्साह वाढवलाही. एकूणच रात्र रंगणार होती.

डान्स नंतर अनिरुद्धने अजयला पुढे बोलावलं. तो अगदी ब्लेझर ,टाय सर्व घालून आला होता. "how to be successful in corporate life?", या विषयावर बोलणार होता.

तो स्टेजवर आल्यावर अनिरुद्धने त्याला कोपऱ्यात बोलावून सांगितलं,"सॉरी जरा बदल आहे कार्यक्रमात. हा कागद हातात ठेव." कागद हातात देऊन अनिरुद्ध स्टेजवर आला आणि म्हणाला, "अजय आज एका मोठ्या कंपनीत व्हीपी असेलही. पण आपल्यासाठी अजूनही तो शांत राहणारा, थोड्याच शब्दांत खूप काही व्यक्त करणारा कवी म्हणून आठवतो. अजय तुझं ते लेक्चर बाजूला ठेव, ती भरपूर मिळतील परत. पण तुझ्या हातातल्या कागदावर आहे ते परत मिळणार नाही. तर टाळ्यांनी स्वागत करु कवी अजय यांचं!", म्हणत अनिरुद्धने माईक अजयकडे दिला.

त्याने शेवटच्या वर्षी वाचलेली कविता होती ती. हा कागद त्याला कुठून मिळाला ते त्याला आठवत नव्हतं.

आता असं सर्वांसमोर आल्यावर दुसरा पर्यायच नव्हता.

त्याने वाचायला सुरुवात केली,

"मी मागे नसतानाही,

असल्याचा भास होतो ना तुला?

लोकांशी महत्वाचं बोलतानाही ,

माझा एखादा जोक आठवतो ना तुला?

आपण गर्दीत असतानाही,

माझ्यासोबत एकांत जाणवतो ना तुला?

इतरांसोबत जोरात हसतानाही,

माझा दुरावा रडवतो ना तुला?

कधी उदास वाटतानाही,

माझा चेहरा हसवतो ना तुला?

तुला नको असतानाही,

माझा आवाज लाजवतो ना तुला?

तू शब्दांनी नाकारतानाही,

चेहराच सांगतो, मी आवडतो ना तुला?".

कविता संपली आणि २० वर्षांपूर्वी पडल्या तितक्याच टाळ्या आजही ऐकू येत होत्या. पण त्या गॅदरिंगच्या दिवशी सगळं कॉलेज कविता संपल्यावर,"गार्गी गार्गी" म्हणून ओरडत होतं. तीही मग बिनधास्तपणे उठून स्टेजवर जाऊन,टाळ्या वाजवून, "बहोत खूब , बहोत खूब" म्हणून आली होती.

आज मात्र आपल्या खुर्चीत बसून फक्त निरपेक्षपणे बघत होती. तिच्याकडे पाहून मग सर्व वातावरण मग थोडं शांत झालं. गिऱ्याने पुढे होऊन माईक हातात घेतला. अजय खाली उतरला.

"अजय द कवि! एनीवे, मला अनिरुद्धबद्दल चार शब्द बोलायचे होते. म्हणजे त्याचं नाव घेतलं तरी चार शब्द संपतील, म्हणून अजून थोडे बोलतो. त्यानं गेल्या काही दिवसांपासून हे सर्व इतकी मेहनत करुन जुळवून आणलं त्याबद्दल एकदा जोरदार टाळ्या. आपल्या वर्गाचे मॉनिटर म्हणून मी पुन्हा २० वर्ष त्यांची निवड करत आहे. ", असं म्हणत गिऱ्या हसला. अनिरुद्धने मान हलवून 'हो' म्हणून सांगितलं. त्याला एक मिठी मारुन गिऱ्या खाली उतरला.

"आता वन लास्ट मील. पुढच्या २० वर्षापर्यंत", असं म्हणत अनिरुद्धने माईक बंद केला. मंडळी जेवायला पांगली.

---------

जेवण संपवून सगळे आता फक्त गप्पा मारण्यात गुंगले होते. जणू दोन दिवसांत पुन्हा नव्याने त्यांची मैत्री होत होती. जेवण संपवून, एकमेकांना मिठ्या मारुन सगळे परत झोपायला जाऊ लागले. प्रज्ञा आणि गार्गीला सोडायला वीरेन आणि गिऱ्या होतेच. ते लॉबीतून जात असताना अजयचा आवाज आला,"गार्गी".

तिने मागे पाहिलं. प्रज्ञा, वीरेनला 'तुम्ही जा पुढे' म्हणून ती त्याच्याकडे गेली. दोघेही चालत चालत परत लॉनकडे वळले.

"बाबा कसे आहेत?", त्यानं विचारलं.

"ठीक आहेत. अजून ट्रीटमेंट चालू आहे. ते दोघे?", ती बोलली. तिला मुलांचं नाव घेतलं तर पुन्हा रडू येईल असं वाटू लागलं होतं. इतके दिवस झाले होते दोघांना बघून.

"तुला घेऊन येणार का विचारत होते?", अजय बोलला. तसे गार्गीने वर पाहिलं.

"गार्गी, गेल्या दोन दिवसांत जाणवलं की वीस वर्षांपूर्वी तुला मिळवण्यासाठी किती धडपड केली होती मी. माझा स्वभाव बुजरा होता, तू इतकी मनस्वी, मनमोकळी, दिलखुलास वागणारी मुलगी.  पण तरीही तू हवी होतीस. तुझ्या बाबांकडे यायला किती भीती वाटली होती. तो दिवस आठवला. त्यांनी त्या दिवशी लग्नाला नकार दिला असता तर? तुझ्या भावाने मला पसंत करावं म्हणून त्याला किती मस्का लावला होता. आज ते माझे नातेवाईक आहेत आणि मला त्यांच्याशी अनेक महिने बोलायचेही कष्ट घेता आले नाहीत.

      वीरेनसोबत तुझे पहाटेचे फोटो पाहिले आणि 'तू खरंच त्याच्यासोबत गेलीस तर?' अशी तेव्हा मनात असलेली भीती क्षणभर पुन्हा मनात येऊन गेली. अभ्या तुला, वीरेनला नावं ठेवत होता तेंव्हा त्यांना सांगितलेली कारणं पुन्हा एकदा मनात येऊन गेली. तेव्हा तुला मिळवण्याचे इतके प्रयत्न केले आणि त्यात यश आलं नसतं तर आज कुठे असतो माहित नाही. फोटो पाहतांना तेव्हाची 'तू' आणि आज बदललेली 'तू' यातला फरक जाणवला. आपण सोबत राहूनही तुझ्यातली तू हरवत गेलीस आणि मी साधं शब्दानेही विचारलं नाही. खरंच मला आज क्षणभर का होईना तुला कायमचं हरवण्याची भीती वाटली आणि मी हादरलो. इतके दिवस रागाने, तुझ्या तिरस्काराने घेरलं होतं मला. आज ते सर्व जाऊन फक्त तू दिसत आहेस. ", बोलता बोलता त्याने तिचा हात हातात घेतला होता. तिने चटकन आजूबाजूला पाहिलं.

तिच्या डोळ्यांतून पाणी झरत होतं.

"कालपासून प्रज्ञाचंही तेच चालू आहे. तिलाही तू आवडायचा नाहीस अजिबात. आपण तिला सोडून खरेदीला गेलेलो ते अजून विसरली नाहीये ती. ",गार्गी रडता रडता हसत बोलली.

"आपण भेटायचो ते हॉटेल, त्या जागा, जुन्या आठवणी तिच्यासोबत फिरताना परत जाग्या झाल्या. आई-बाबा, मुलं या सगळ्यांना सोडून फक्त तू आणि मी आठवत राहिले. गेले कित्येक वर्षं असं झालं नसेल. किती वेगळे होतो ना आपण? फक्त तू आणि मी ! या बाकी सगळ्या संसाराचं किती ओझं घेऊन फिरत राहतो आपण, तू आणि मी कधी हरवून जातो कळतंच नाही. आता या क्षणाला तू हाक मारली नसतीस तर काय केलं असतं मी काय माहित? तुझी कविता वाचल्यावर वाटलं हा कुठे हरवून गेला काय माहित. आणि मीही त्याला शोधलं नाही परत.",म्हणून रडत तिने त्याच्या खांद्यावर डोकं टेकवलं.

त्या दोघांना असं बघून मागे वीरेन, प्रज्ञा, अभ्या, गिऱ्या, दिपक आणि अनिरुद्ध एकमेकांकडे बघून हसत उभे होते. त्यांचा रियुनियनचा हेतू सफल झाला होता.

समाप्त.

विद्या भुतकर.

https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/

री-युनियन भाग ३

         सकाळी  शार्प नऊ वाजता हॉटेलच्या एका कॉन्फरन्स रुममधे नाष्टा होता. सकाळी उठल्यावर ग्रुपवर पाहिलं तर दोन नवीन फोटो आले होते. गिऱ्या, वीरेन, प्रज्ञा आणि गार्गीचे पहाटे भुर्जी पावाचे. त्यावर अजून दोन चार जणांनीं रात्रीचे सेल्फी टाकले. त्यावर कमेंट सुरु झाल्या तशा अनिरुद्धने परत एकदा सर्वांना दटावलं,"चला आवरा, नाष्टयाला आले की बोलू", म्हणून. कॉन्फरंस रुममधे एकेक करुन सगळे साडेनऊ पर्यंत जमले. जे आले नव्हते त्यांना अनिरुद्धने स्वतः फोन करुन 'लवकर या' म्हणून झापलं होतं. गार्गी, प्रज्ञा पोचल्या तर त्यांच्यासाठी वीरेनने टेबलवर जागा पकडून ठेवली होती. तिथे बसल्यावर चौघांना एकदम 'देजा वू' सारखं काहीतरी झालं. चार वर्ष कँटीन, हॉटेल, बस, रिक्षा जिथे गरज लागली तिथे चौघांनी एकमेकांची जागा पकडून ठेवली होती. समोर एक मोठा पडदा होता त्यावर प्रोजेक्टर सुरु केला होता अनिरुद्धने. त्याने माईक हातात घेतला तसे,"मित्रहो!!" असे सगळे जण एकसुरात जोरात ओरडले आणि तो ओशाळला.

"याची मॉनिटर व्हायची हौस अजून गेली नाहीये",  गिऱ्या हळूच बोलला.

" घाबरु नका, जास्त नाही बोलणारे मी. तुम्हा सर्वांकडून बोलून काही फोटो मागवून घेतले होते. कॉलेज सुरु झालं तेव्हा पासून आजपर्यंत म्हणजे साधारण २४ वर्ष झाली आपल्या सर्वांची ओळख होऊन. आपल्या वयाच्या निम्म्यापेक्षा जास्त वर्ष. आता मागे वळून त्या फोटोंकडे पाहताना कसं वाटेल म्हणून ते मागवले. आपल्याकडे प्रत्येकाकडे तेव्हा कॅमेरे तसे नव्हतेच, काही होते त्यांनी इमेज स्कॅन करुन पाठवल्या. घरुन मागून घेतल्या. ते सगळे फोटो एकत्र करुन त्यांचं प्रेझेंटेशन बनवलं आहे. एंजॉय!", म्हणून त्याने माईक खाली ठेवला आणि प्रेझेंटेशन सुरु केलं.

       पहिल्या वर्षी त्यांची ट्रिप गेली होती त्यातले काही फोटो होते. प्रत्येक फोटोला त्याने चांगला अर्धा मिनिट गॅप ठेवला होता. मधेच स्लाईड थांबवून कोण कुठे दिसतोय यावर चर्चा चालू होती. मग प्रत्येकाचे प्रोजेक्टचे फोटो, कुणाचे गॅदरिंगचे फोटो, मुलींचे सारी-डे चे फोटो, कुणाच्या वाढदिवसाच्या पार्टीला असलेल्या ७-८ जणांचे फोटो, रुमवर एकमेकांच्या अंगावर पडून घेतलेले फोटो, असे येत राहिले. कुठले फोटो, कुठल्या वर्षीचे हेही आठवून झालं, कोण एखाद्या ग्रुप फोटोमध्ये का नव्हतं यावर बोलून झालं, त्यावरुन एखादं भांडणही झालं. पण एक मात्र होतं, प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर हसू होतं, २०-२४ वर्षापूर्वीचे आपण कसे होतो ते पाहून. सगळे मागे जाऊन परत आले होते. त्यात एक फोटो होता गार्गी, प्रज्ञाच्या ग्रुपसोबत अजयचा. तो पाहून एकदम सगळं पब्लिक शांत झालं.

         पुढचा फोटो, होळीला अंगभर रंग माखलेला आल्याने सर्वजण सुटले. त्या होळीच्या फोटोत एकाचं म्हणून तोंड नीट दिसत नव्हतं. त्यादिवशी कुणाला किती रंग लावला, हॉस्टेलवर पाणी झालं म्हणून रेक्टर किती ओरडला यावरही बोलणं झालं. वीरेन-गिऱ्याला तर पोलीस पकडून घेऊन गेले होते रंगाची पोती गाडीवरुन घेऊन जात होते म्हणून. पोलिसांच्या गाडीत बसलेल्या गिऱ्याचा रडवेला चेहरा आठवून गार्गी हसू लागली, जोरजोरात.

"किती घाबरला होतास. तुझ्याऐवजी मीच जाऊन आले असते जेलमध्ये.", गार्गी बोलली.

"तू काय गं, डॅशिंगच होतीस. जाऊन आली असतीस तरी चाललं असतं. मेसवर जेवणही मिळालं नाही. किती भूक लागली होती माहितेय का?", गिऱ्या नाराजीने बोलला.

"मग ते बाहेर पडल्यावर दोन थाळ्या जेवण जेवलास ना?", प्रज्ञा हसून बोलली.

नाश्ता करुन पोट आणि मन दोन्हीही भरलं होतं. सगळे जण अनिरुद्धचे मनापासून आभार मानत होते. सर्वांचा पुन्हा एकदा ग्रुप फोटो काढून घेतला. सर्वांचे सेल्फी वगैरे काढून झाले, कुणाचे अपलोड झाले. जेवेपर्यंत ब्रेक होता मध्ये.

सगळे बाहेर पडले, कुणी खरेदी करणार होतं, कुणी अजून कुणाला भेटून येणार होते. प्रज्ञाला खरेदी करायची होती परत जायची, त्यामुळे ती आणि गार्गी खरेदीला जाणार होत्या. इतक्यात वीरेनने मागून हाक मारली तिला,"गार्गी". ती थांबली. प्रज्ञाने, "मी वर जाऊन पर्स घेऊन येते गं", म्हणून पटकन कल्टी दिली.

तो आणि गार्गी मग हॉटेलच्या लॉबीमध्ये एका टेबलजवळ जाऊन बसले.

"बहोत अच्छा लग रहा है.", वीरेन बोलला.

"I know, I am glad I came too!", ती बोलली.

"कैसी है तू?", त्याने विचारलं.

"ठीक हूं.", गार्गी.

"गार्गी, I am still your friend. You can talk to me.", वीरेन बोलला.

इतका जवळचा मित्र ज्याच्याजवळ आजतागायत तिने मन मोकळं केलं होतं. तिला एकदम भरुन आलं. मोठ्या मुश्किलीनं रडू आवरुन तिने सांगितलं, "I am done with him yaar".

"चल अच्छा है. अब तू अपनी जिंदगी अराम से जी बस. हम है ना, अब सब?", त्याने विश्वासाने तिला विचारलं.

ती डोळे पुसत 'हो' म्हणाली.

प्रज्ञा खाली आली आणि त्याला बाय करुन दोघी बाहेर निघाल्या.

"काय झालं, काय म्हणत होता तो?", तिने रिक्षात बसतांना विचारलं.

"तेच गं जे टाळत होते.", गार्गी.

"का पण? हे बघ तुला सांगू का तुम्ही ठरवलं ना तेंव्हाच मला माहित होतं असं काहीतरी होईल म्हणून. तू सांग आपल्या ग्रुपमध्ये कुणाला तरी तो ठीक वाटायचा का? आम्ही तुला बोलतोय असं वाटलं तर तू आम्हांला तोडायला निघालीस. मग शेवटी आम्हीच त्याला स्वीकारलं. पण मला कधीच नाही आवडला तो. किती शिष्ठ आहे. काल आल्यापासून फक्त 'हाय' केलं त्याने मला. तुझ्याशी बोलला तरी का?", प्रज्ञा आज स्पष्ट बोलत होती.

गार्गीने 'नाही' म्हणून मान हलवली.

"त्याचं स्वतःच्या विश्वात राहणं, तू अशी इतकी सोशल. शक्यच नव्हतं तुमचं जमणं.", ती म्हणाली.

"मी खूप प्रयत्न केले गं. आई-बाबा इथे, बाबांची तब्येत ठीक नव्हती. मला सारखं ये-जा करावं लागत होतं मुंबईतून. पण याची काहीच मदत नाही. मी म्हटलं त्याला इकडे शिफ्ट होऊया. तर म्हणाला, माझा भाऊ इथेच असतो. आई बाबा आहेत, तर का तिकडे जायचं?", गार्गीने शेवटी बोलायला सुरुवात केली.

"गेले दोन वर्ष मी प्रत्येक वीकेंडला ये-जा करत होते. तर शेवटी म्हणाला मला, 'मुलांकडे दुर्लक्ष करते' म्हणून. गरज होती तेंव्हा त्यांच्यासाठी घरी राहिले. आता त्याने नको बघायला थोडं? प्रत्येक वेळी मी पुण्याला येताना भांडण, परत गेलं कि भांडण. मध्ये एक महिना सलग इकडे राहावं लागलं तर इतके वाद झाले. मीही म्हटलं नाही येणार, काय करायचं ते कर. मुलांना घेऊनच इकडे येणार होते. पण त्यांची शाळा अशी मध्ये सोडताही येणार नाहीये. आज चार महिने झाले, फक्त मुलांशी बोलतेय. त्यांची एकदा परीक्षा झाली की भांडून त्यांना इकडे घेऊन येणार आहे. काल खूप इच्छा झाली होती त्यांच्याबद्दल विचारायची, पण परत उलट बोलला तर अजून नाटक झालं असतं लोकांसमोर. ज्याला काय म्हणायचं ते म्हणू दे. मी नाही बोलणार त्याच्याशी काही. ", गार्गीने निर्धार केला होता.

----------

अजय, अभ्या, दिपक रुमवर आले.

"मस्त होता ना शो. भारीय अन्या पण.",अभ्या बोलला.

"कसले फोटो होते एकेक. काय बावळट होतो आपण", दिपक हसून बोलला.

"चला रे मी आंघोळ करुन येतो, अन्याने मला बोलायला सांगितलं आहे दुपारी", अजय म्हणाला.

"तू काय बोलणारेस?", अभ्यानं विचारलं.

"माझे अनुभव नोकरीतले", अजयने सांगितले.

"तुम्ही काय बाबा मोठी माणसं. व्हीपी, बीपी.", अभ्या म्हणाला.

"ते जाऊ दे रे. तू आधी बस आणि सांग तुझं आणि गार्गीच काय चाललंय? अभ्या तू पण सांग रे याला. नुसता विचार करत बसलाय. ", दिपकने मूळ मुद्द्याला हात घातला.

"काही नाही रे. तिचं म्हणणं आम्ही इकडे पुण्याला येऊन राहावं. तिचे आईबाबा इथेच असतात. गेली दोन वर्ष झाली हेच नाटक चाललंय. सारखी ती आपली इकडे पळते. मी तिच्या माघारी मुलांना सांभाळतो. मध्ये तर सरळ महिनाभर तिकडे जाऊन राहिली. इथे पोरांची परीक्षा आहे, आजारी पडलेयत, काही नाही त्याचं.", अजय वैतागून बोलला.

"घराचं कर्ज घेतलेलं. त्यात हिचे इतके हेलपाटे, त्यामुळे तिचीही नोकरी थाऱ्यावर नाही. मधे तर घरात इतका गोंधळ चाललेला, माझीच नोकरी गेली असती. जरा वर चढायला लागलं की बाकी लोकांना त्रास होतो. माझी धावपळ होतेय बघून काड्या टाकतात. हिला समजायला नको का थोडं तरी? जातीस तर जा म्हंटलं. काल पण बघ की पोरांबद्दल एका शब्दाने तरी बोलली का? ते बिचारे रोज विचारतात तिला कधी येणार म्हणून, ही रोज नवीन तारीख सांगणार. म्हटलं नकोच येऊस. ", अजय रागाने बोलला.

दिपक विचार करत होता.

"तुला आम्ही सांगितलं तर पटलं नसतं तेव्हा. पण ती अशीच आहे अरे, हट्टी. तू इतका वेद झाला होतास तेव्हा प्रेमात की आम्ही 'नाही' म्हटलं तरी ऐकलं नसतास. शेवटी गप्प बसलो आम्हीही. ", अभ्या म्हणाला.

"जाऊ दे रे, उगाच नको तो विषय. हे बघ अज्या नीट विचार करुन काय ते कर. उगाच डोक्यात राग घालून घेऊ नकोस असा. मी काही तिच्या इतका जवळ नव्हतो कधी त्यामुळे तिच्याशी तसा बोलू शकत नाही. तू बघ इथे आहेस तर बोलून." दिपक त्याला समजावत होता.

 "ती नाही ऐकणार रे. मघाशी पण त्या वीरेनच्या टेबलवर बसली होती. यायचं होतं ना आपल्या टेबलावर.", अजय म्हणाला.

"आता त्यांचा ग्रुपच आहे ना तो. पण तुमच्या लग्नाला किती मारामारी केली होती आम्ही. कसलं टेन्शन तिच्या बाबांशी बोलतांना. तुझी तर फाटली होती. आम्ही होतो म्हणून वाचलास, नाहीतर मारच खाल्ला असतास त्यादिवशी. ", अभ्या हसत म्हणाला.

"हो बरका. आम्हाला ढाल बनवून गेला होतास त्या दिवशी. ", दिपकलाही तो प्रसंग तसाच्या तसा आठवत होता.

अजयही ते आठवून थोडं हसला. त्याला हसताना पाहून बरं वाटलं दोघांना.

"अरे पण तिचे आई बाबा कुठे गावात राहायचे ना? मग इकडे कसे आले?", दिपकने विचारलं.

"तिच्या भावाने घर घेतलं आहे इथे, तेव्हा आले. पण तो आता गेला ऑनसाईटला. ते इथेच आहेत. ", अजयने सांगितलं.

"तिचा तो छोटा भाऊ का रे? आपल्या रुमवर आला होता ना एकदा?", अभ्याने विचारलं.

"हो तोच. ", अजय.

"कसला बावळट होता रे तो. तू फुल त्याला अगदी लहान बाळासारखा सांभाळत होतास. मी तर म्हणत होतो त्याची रॅगिंग घेऊ, तर नको म्हणालास. ", अभ्याने आठवण करुन दिली.

"हो ना, चांगली मजा घेतली असती. बरं तो नाही का परत येणार इकडे मग?",दिपक बोलला.

"माहित नाही रे मला त्याचं काय आहे ते. मी काही कुणाशी बोलत नाही त्यावर. ", अजय बोलला आणि आंघोळीला जायला निघाला.

तो बाथरुममध्ये गेला आणि दोघे अभ्याला फुंकायचं होतं म्हणून ते दोघे बाहेर पडले.

क्रमश:

विद्या भुतकर. 

https://www.facebook.com/VidyaBhutkar1/